Balık bulucu cihazları, su altındaki derinliği, dip yapısını, su sıcaklığını ve balık hareketlerini görüntüleyerek hem amatör hem de profesyonel balıkçılar için önemli bir yardımcıdır. Ancak en gelişmiş balık bulucu bile doğru monte edilmediğinde beklenen performansı vermez. Bu nedenle cihaz seçimi kadar montaj işlemi de büyük önem taşır.
Balık bulucu sisteminin en önemli bileşeni, teknik adı transdüser (transducer) olan ve kullanıcılar arasında çoğu zaman balık bulucu aynası olarak da adlandırılan sensördür. Ayna, gönderdiği sonar sinyalleri sayesinde su altındaki verileri balık bulucuya aktarır ve ekranda gördüğünüz tüm görüntülerin oluşmasını sağlar.
Balık Bulucu Ayna Montaj Çeşitleri
Balık bulucu aynaları teknenin yapısına ve kullanım amacına göre 3 farklı yöntemle monte edilebilir.
Tekne kıç ayna montajı (Transom Mount) en yaygın kullanılan yöntemdir. Ayna, teknenin kıç bölümüne monte edilir. Kurulumu kolaydır, bakım ve ayar işlemleri pratiktir. Fiberglas ve alüminyum teknelerde en çok tercih edilen montaj şeklidir.
Gövde içi montaj (In-Hull) yönteminde ayna, teknenin iç kısmına sabitlenir ve sonar sinyalleri fiberglas gövdeden geçerek suya ulaşır. Dışarıda ekipman bulunmadığı için darbe riski yoktur ancak her tekne tipi için uygun değildir.
Gövdeden geçen (gömme) montaj (Thru-Hull) profesyonel uygulamalarda tercih edilir. Ayna, gövdeye açılan delikten geçirilerek monte edilir. En yüksek sonar performansını sunmasına rağmen montajı uzmanlık gerektirir.
Bu yöntemler arasında kullanım kolaylığı ve başarılı performansı nedeniyle en çok tercih edilen seçenek tekne kıç ayna montajıdır.
Kıç Ayna Montajı Nasıl Yapılır?
Ayna, pervanenin oluşturduğu türbülanstan etkilenmeyecek, temiz su akışının bulunduğu düz bir bölgeye monte edilmelidir. Omurga çıkıntıları veya su akışını bozan yapılar dikkate alınmalı, sensör bu bölgelerin arkasına yerleştirilmemelidir.
Montaj sırasında üreticinin verdiği şablon kullanılmalı ve vida delikleri açılmadan önce konum mutlaka kontrol edilmelidir. Açılan delikler deniz tipi mastik ile yalıtılarak su sızıntısı riski önlenmelidir.
Doğru Montaj Neden Önemlidir?
Ayna, suyun içinde sürekli temiz akış alan bir bölgede çalışmalıdır. Hava kabarcıkları, türbülans veya düzensiz su akışı sonar sinyallerini olumsuz etkileyebilir.
Yanlış yapılan montaj sonucunda yüksek hızlarda derinlik bilgisinin kaybolması, dip görüntüsünün bozulması, balıkların ekranda görünmemesi veya parazit oluşması gibi sorunlarla karşılaşılabilir.
Bu nedenle doğru montaj noktası, uygun yükseklik, doğru açı ve düzenli kablo tesisatı balık bulucunun performansını doğrudan etkiler.
Doğru Yükseklik ve Açı Ayarı
Ayna montajında en sık yapılan hata transdüseri yani aynayı çok yukarı veya çok aşağı monte etmektir.
Sensör gereğinden yukarıda kalırsa tekne hızlandığında hava almaya başlayabilir ve sonar görüntüsü kesilebilir. Çok aşağıda olması ise su direncini artırır ve darbe alma riskini yükseltir.
Aynanın aktif yüzeyi, tekne normal seyir hâlindeyken su yüzeyine mümkün olduğunca paralel olmalıdır. Küçük açı hataları bile özellikle derin sularda görüntü kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Kablo Montajı
Balık bulucu ayna kablosu mümkün olduğunca motor kablolarından, alternatör hattından ve yüksek akım taşıyan elektrik tesisatından ayrı geçirilmelidir. Bu sayede elektromanyetik parazit oluşma ihtimali azaltılır.
Kablonun kesilmesi, ek yapılması veya gereksiz yere uzatılması önerilmez. Ayrıca UV dayanımlı kelepçelerle sabitlenmesi ve hareketli parçalardan uzak tutulması uzun ömürlü kullanım açısından önemlidir.
Montaj Sonrası Kontrol
Montaj tamamlandıktan sonra ilk test düşük hızda yapılmalıdır. Derinlik bilgisinin kararlı şekilde okunup okunmadığı kontrol edildikten sonra tekne kademeli olarak hızlandırılmalıdır.
Yüksek hızlarda derinlik kayboluyor veya görüntü bozuluyorsa montaj yüksekliği ve açı ayarı yeniden kontrol edilmelidir. Çoğu durumda birkaç milimetrelik ayar değişikliği performansı önemli ölçüde iyileştirir.
Doğru Montaj ile Maksimum Performans
Balık bulucu sisteminden maksimum performans almanın yolu doğru montajdan geçer. Aynanın uygun konuma yerleştirilmesi, doğru yükseklik ve açıyla ayarlanması, kablo tesisatının özenli şekilde döşenmesi ve montaj sonrası testlerin yapılması, cihazın gerçek performansını ortaya çıkaracaktır.